Php de program akışını kontrol etmek için tüm programlama dillerinde olduğu gibi if deyimi, for döngüsü, while döngüsü gibi yapılar kullanılır. Bu kontrol deyimlerinin kullanımı mantık olarak diğer program dillerinde olduğu gibidir. Tek fark işaretlerdedir.

if Yapısı

if türkçede “eğer” anlamına gelmektedir. Tüm programlama dillerinde kullanımı hemen hemen aynıdır. Php de kullanımı şöyledir.

if  ($not>44)

echo “Geçtiniz”;

else

echo “Kaldınız”;

Bu kullanımda eğer şart sağlanıyorsa yani not 44 den büyükse ekrana Geçtiniz yazdırılır. Şart sağlanmıyorsa yani not 44 den büyük değilse ekrana kaldınız yazdırılır.  Başka bir kullanım;

if ($yas<18)

{

echo “Yaşınız 18 den Küçük”;

echo “<br/>”;

echo “Bu Siteye Giremezsiniz”;

}

else

echo “Web Sitemize Hoşgeldiniz”;

Bu kullanımda komutlar { } işaretleri arasına alınmıştır. Şartın gerçekleşmesi yada gerçekleşmemesi durumunda  birden fazla komutun işletilmesini istiyorsak komutlarımızı {   …   } işaretleri arasına koymalıyız.

if yapısında birden fazla şartın aynı anda gerçekleşmesini istiyorsak” &&” veya “and” operatörlerini kullanabiliriz.

if ($boy>180 and $kilo<80)

echo “Ölçüleriniz ideal”;

else

echo “Biraz spor yapmalısınız”;

Bu kullanımda iki şart vardır. and yerine && işareti yazılabilir.

Else if yapısı

Şartlar birden fazla ve her şart için ayrı bir işlem yapılacaksa else if yapısı kullanılır. Basit bir örnek;

<?php
$not=45;
if ($not<45)
echo “BİR”;
else if ($not<55)
echo “iki”;
else if ($not<70)
echo “üç”;
else if ($not<85)
echo “dÖRT”;
else
echo “BEŞ”;
?>

Eğer bu örnekte else if yerine sadece if yazsaydık sonuç farklı olacaktı.

2 ye bölünebilme ile ilgili bir örnek;

<?php
$sayi=7;
if ($sayi%2==0)
echo “İkiye Bölünebilir”;
else
echo “İkiye Bölünemez”;
?>

Bu örnekte $sayi%2 ifadesiyle sayi değişkeninin modunu almış olduk. Yani 2 ye bölümünden kalanı bulduk. Kalan 0 ise İkiye Bölünebilir yazdırdık.

Son bir örnek daha ;   Maaşı 500 TL den fazla olanlardan %25 vergi kesintisi yapan, maaşı 500 TL den az olanlardan hiç kesinti yapmayan php kodunu yazalım.

<?php
$maas=600;
if ($maas>500)
$netmaas=$maas-($maas*25)/100;
else
$netmaas=$maas;
echo “Vergi Kesintileriyle Elinize Geçen Maaş= “.$netmaas.” TL”;
?>

Tüm örneklerde değişken değerlerini biz kod ile belirledik . Bir sonraki dersimizde bu değerleri form yardımıyla alıp kodları butona basıldığında çalıştıracağız.

for döngüsü

Komut ya da komutların istenilen sayıda çalıştırılması için kullanılır. Hemen kullanımını görelim.

for  (döngü değişkeni=başlangıç değeri; şart; değişim miktarı)
{
yapılacak işlemler
}

if yapısında olduğu gibi yapılacak işlemler { } işaretleri içine alınır.  Başka bir örnek;

<?php
for ($i=1;$i<=10;$i++)

//başlangıç değerimizi 1, bitiş değerimizi 10, ve değişim miktarını +1 olarak belirledik
{
echo $i;                // değişken değeri ekrana yazdırılıyor
echo “<br>”;       //bir satır alta geçiliyor
}
?>

Bu örnekte i değişkeninin başlangış değeri 1 dir($i=1;). Döngü, i değişkeni 10 ve 10 dan küçük olduğu sürece devam edecektir. ($i<=10;). Her döngüde $i değişkeni 1 artmaktadır($i++;). Her döngüde i değişkeni ekrana yazdırılmaktadır.

Bir örnek daha;   1 den 10 ‘a kadar olan sayıları aralarına + işareti koyarak yazan ve toplamlarını = işareti ile yazan php kodunu yazalım. Yani şöyle ; 1+2+3+4+5+6+7+8+9+10=55

<?php
$top=0;
for ($i=1;$i<=10;$i++)
{
echo $i;
if ($i<>10)
echo “+”;
$top=$top+$i;
}
echo “=”. $top;
?>

Başka bir örnek;

X
XX
XXX
XXXX
XXXXX  gibi bir şekli içiçe for döngüsü kullanarak oluşturabiliriz.

<?php
for ($i=1;$i<=5;$i++)
{
for ($a=1;$a<=$i;$a++)
echo “X”;
echo “<br/>”;
}
?>

While Döngüsü

While döngüsü, içerisinde tanımlanan  koşul sağlandığı sürece belirli komut ifadesi grubunun çalıştırılmasını sağlar. Şart ifadesinin doğruluğu her döngünün başında kontrol edilir, buna göre döngünün içerisindeki komut ifadeleri çalıştırılmaya devam eder ya da döngü sona erer. Eğer şart sağlanmıyorsa, while hiç çalıştırılmaz.

while(şart)
{
Yapılacak işlemler
}

Şimdi for döngüsüyle yaptığımız 1 den 10 a kadar olan sayıları ekrana yazan programı yapalım.

<?
$i=1;                                        //başlangıç değerini belirledik
while ($i<=10)                        //10 a kadar olma şartımızı belirledik
{
echo $i;                                    //değişken değerini yazdırdık
echo “<br>”;                            //bir alt satıra geçtik
$i++;                                        //değişken değerimizi 1 arttırdık
}
?>

Yukarıdaki programda ilk olarak tanımlanan bir “i” değişkenine 1 değeri atanmaktadır. While döngüsü, “i”, 10 dan küçük olduğu sürece çalışacak şekilde kurulmuştur. Programın 5 ve 6. satırlarında i’nin değeri ekrana yazdırılmakta ve bir satır alta inilmektedir. $i++; komutu önemlidir çünkü “i” değeri bu komutla değiştirilmektedir. Döngümüz i değerine bağlı olarak kurulmuştur, i değerinin sabit kalması durumunda ($i<=10) ifadesi (1<=10) olarak kalacağından sürekli true sonucunu döndürecektir.

While (True) döngüye gir
While (False) Döngüye girme anlamına gelmektedir.

While döngüsü daha çok döngü sayısının belli olmadığı durumlarda kullanılır. Örneğin veritabanı listelemede;

While (veritabanının sonuna kadar)

{ Tüm Kayıtları Listele }

Be Sociable, Share!

•